We worden blij van roadmovies

We worden blij van roadmovies

Ik word heel blij van roadmovies. Tijdens het Internationaal Film Festival Rotterdam, dat ik onlangs zoals ieder jaar bezocht, zag ik er drie; American Honey, Donkeyote en The Belgian King. Drie totaal verschillende films met één overeenkomst; het verhaal vertelt zich onderweg. Ik sta niet alleen in de liefde voor de roadmovie. Het is bij een groot publiek een geliefd genre. Waarom worden we eigenlijk blij van roadmovies?

Vrijheid en verzet

‘De roadmovie is de algemene naam voor een filmgenre waarin de hoofdpersonen een reis maken. Die reis staat gedurende de hele film centraal. Vaak ondergaan de hoofdpersonages ook een mentale reis. Het genre heeft zijn wortels in oude verhalen over epische reizen en tochten zoals de Odyssee’. (bron: wikipedia). De roadmovie komt eind jaren ’60 in Amerika als populair filmgenre op en vervangt de western als symbool voor vrijheid en verzet. Soms vertellen de films enkel een verhaal van een individu en soms staan ze ook voor grotere maatschappelijke thema’s. Dominant blijft eigenlijk altijd het symbool van vrijheid en verzet. Misschien neemt daarom in deze turbulente tijden het aantal roadmovies weer een vlucht?


Hoop op een beter leven

Als vertrekpunt zit de protagonist vaak in een situatie die ontvlucht moet worden, waar hij of zij uit weg wil. In Thelma & Louise, een bekende klassieker, ontvluchten de vrouwelijke hoofdrolspelers de sleur in hun leven. In de recent uitgebrachte American Honey ontvlucht Start een ellendige thuisstuatie. Door in een busje met jongeren te stappen, stapt zij letterlijk uit de modder. Niet voor niets klinken de nummers ‘Out of the Mud’ en ‘Beginning of Anything’. De roadmovie laat ons zien dat we kunnen ontsnappen uit een situatie en dat er hoop is op een beter leven.


Aan dromen najagen zit geen leeftijdsgrens

Soms vormt niet het vertrekpunt de aanleiding voor de reis maar juist de bestemming. Er is iets of iemand waar de hoofdrolspeler naar toe reist. In The Straight Story, reist de oude man Alvin Straight op zijn grasmaaier met aanhangwagen een tocht van 360 kilometer op weg naar zijn zieke broer om hem te bezoeken en hopelijk de relatie te herstellen. In Donkeyote loopt de oude Manolo samen met zijn trouwe ezel Gorrion een tocht met als doel zijn droom, om met zijn ezel een wandeltocht door Amerika te maken, te verwezenlijken. Alvin en Manolo laten ons zien dat er aan dromen najagen geen leeftijdsgrens zit en je kunt je weg op eigen-wijze gaan.


De weg brengt verandering 

In de roadmovie doorlopen de protagonisten allemaal (een deel van ) de weg van de held, het grondpatroon dat de cultuurfilosoof Joseph Campbell onderscheidde, na onderzoek van oude mythen, sprookjes en verhalen. Hij onderscheidde zeven stappen en voegde die samen tot wat hij noemde ‘De weg van de held.’ De zeven stappen zijn ook terug te zien in de film The King of the Belgians, waarin Koning Nicolas de derde door het lot wordt genoodzaakt overland van Turkije naar België te reizen. Door zijn ervaringen onderweg hervindt hij aan het einde van de reis uiteindelijk zijn lotsbestemming als koning terug. De roadmovie laat ons zien dat we door op weg te gaan een (zelf) ontwikkeling door kunnen maken. De weg biedt mogelijkheden. Het brengt nieuwe inzichten. De weg verandert je.


Het zit ‘m niet in het doel, maar in de weg er naar toe

Regelmatig wordt het beoogde doel van de reis niet behaald of heeft de reis een slechte afloop. Toch blijft de roadmovie voor mij ook dán zijn happiness- factor behouden. De keuze en de stap om te vertrekken en op weg te gaan is nog altijd een beter alternatief dan in een situatie van ongeluk te blijven. De roadmovie laat ook zien dat de waarde en betekenisgeving van de reis niet in het doel zit, maar in de weg er naar toe.


Open je hart en droom

We kunnen ons verbinden met de protagonisten in de roadmovies omdat de reis die zij maken herkenbaar voor ons is. Velen van ons komen in het leven in situaties terecht waar we uit weg willen. En we hebben allemaal zo onze dromen en verlangens. In American Honey worden we door het nummer ‘Dream baby dream’ uitgenodigd om ons hart te openen en te dromen. Soms hebben we het lef om zelf een nieuw pad in te slaan en op weg te gaan, maar vaak ook niet. Vertrekken en het vertrouwde en bekende achter ons te laten is zo makkelijk nog niet. Daarom kijken we vol bewondering naar de ‘filmhelden’ die de stap wel wagen en geven ons soms de inspiratie om in hun voetsporen te treden.

Het is wél mogelijk

Afgelopen zomer ontmoette ik in Zweeds Lapland een jonge vrouw die na het zien van de film Wild net als Cheryl Strayed met rugzak en tent haar eerste solo trektocht maakte (gelukkig had ze iets beter over haar bepakking nagedacht). Roadmovies vertellen dus niet alleen verhalen van mensen die de stap wagen maar zet mensen ook aan de stap zelf te durven maken. Roadmovies inspireren ons doordat ze laten zien dát het mogelijk is, zelfs met de ezel of op de grasmaaier, en ook in uitzichtloze situaties of met grote dromen. Daarom hou ik van roadmovies, ze wakkeren ons verlangen aan, brengen beweging en geven hoop, juist in deze turbulente tijden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

back to top